Đau nhức xương khớp là bệnh gì? Nguyên nhân và cách chữa giảm đau nhanh chóng

Đau nhức xương khớp là tình trạng nhiều người có thể gặp phải, nhất là mỗi khi thời tiết trở lạnh đột ngột. Đây có thể là triệu chứng của một bệnh lý xương khớp nào đó như thoái hóa cột sống, viêm khớp, thoát vị đĩa đệm, gai cột sống… Để hiểu rõ hơn về nguyên nhân, cách nhận biết cơn đau nhức đáng lo ngại mời các bạn tìm hiểu trong bài viết dưới đây!

Đau nhức xương khớp là bệnh gì?

Theo giải phẫu, cấu tạo phần khung xương của người được hình thành từ nhiều loại xương và khớp. Trong đó có 3 thể khớp là khớp động (tay, chân) - khớp bán động (cột sống) - khớp bất động (hộp sọ). Do đặc trưng vận động, sự ảnh hưởng của áp lực sinh ra khi chúng ta vận động, di chuyển, lao động… mà khớp động và khớp bán động thường bước vào giai đoạn lão hóa, suy yếu nhanh hơn. Tình trạng này có thể có mối liên hệ trực tiếp đến yếu tố tuổi tác hoặc không nhưng nó sẽ gây ra các cơn đau nhức xương khớp với các cấp độ khác nhau.

Trong các khớp dễ thoái hóa tổn thương thì có khớp vai, khớp cột sống cổ, cột sống thắt lưng, khớp đầu gối, bàn chân, khớp háng, khuỷu tay… vậy có những bệnh lý nào có thể là nguyên nhân đằng sau gây ra những cơn đau nhức xương khớp này? Dưới đây là một số bệnh lý tiêu biểu nhất:

Bệnh thoái hóa khớp

Thoái hóa khớp là bệnh lý hàng đầu gây ra các cơn đau nhức ở nhiều cấp độ khác nhau. Đây là bệnh lý đặc trưng bởi việc sụn khớp và xương dưới sụn bị tổn thương, bào mòn.

Đặc điểm của cơn đau gây ra do bệnh thoái hóa khớp là thường có cường độ đau tăng mỗi khi người bệnh vận động, cơn đau giảm nếu được nghỉ ngơi; cơn đau nghiêm trọng nhất là những hôm trời lạnh, những hôm thời tiết thay đổi đột ngột; có biểu hiện cứng khớp và đau nhức xương khớp vào buổi sáng sau khi ngủ dậy.

Cường độ cơn đau có thể là dai dẳng âm ỉ hoặc cũng có thể đau dữ dội cấp tính. Nếu các tổn thương sụn khớp không được khắc phục sớm thì có thể gây hạn chế vận động, làm khớp biến dạng (do bị bào mòn và người bệnh có tư thế giảm đau), đe dọa nguy cơ tàn phế.

Đau nhức xương khớp do viêm khớp dạng thấp

Đây là một bệnh lý mãn tính ở khớp, có liên quan trực tiếp đến hệ thống miễn dịch, gây phá hủy sụn khớp, xương dưới sụn nghiêm trọng nếu không được điều trị kịp thời. Bệnh này đe dọa trực tiếp tới khả năng lao động, khả năng di chuyển của người bệnh.

Đặc điểm đặc trưng của viêm khớp dạng thấp là cơn đau nhức xương khớp có tính đối xứng nhau như đau khớp gối, đau khớp ngón tay. Ngoài đau đớn hành hạ, người bệnh còn có biểu hiện bị sưng phù, đỏ và nóng tại khớp do có tình trạng viêm. Buổi sáng sau khi ngủ dậy hoặc những hôm trời lạnh là cực kỳ khổ sở đối với người viêm khớp dạng thấp vì họ bị co cứng không thể vận động khớp trong nhiều giờ liền. Những người mắc viêm khớp dạng thấp lâu ngày có thể ảnh hưởng trực tiếp đến thể trạng khiến người sút cân, mệt mỏi, xanh xao, sốt…

Đau nhức xương khớp có thể do bệnh gút

Đây là bệnh xảy ra do rối loạn chuyển hóa purin trong máu khi cơ thể dư thừa đạm quá mức. Bệnh này có đặc trưng là sưng phù, nóng đỏ, rất đau ở các khớp trên cơ thể, đặc biệt là khớp ngón chân, bàn tay, ngón tay, cổ chân hoặc khớp gối. Ngoài đau nhức xương khớp khó chịu, người bệnh còn kèm theo nhiều triệu chứng toàn thân khác như sốt cao, mệt mỏi… Khi không được điều trị, bệnh gút có thể gây biến dạng khớp vĩnh viễn.

Bệnh lao xương khớp

Bệnh này gây ra bởi vi trùng lao tấn công vào các khớp xương và gây ra các cơn đau nhẹ kèm biểu hiện sưng khớp nhưng không nóng đỏ như viêm khớp. Lao xương khớp thường gặp nhất ở các khớp xương lớn như khớp gối, khớp háng hay khớp cột sống. Bệnh này nếu không được điều trị, để lâu có thể gây cản trở vận động, teo cơ, liệt chi.

Đau nhức xương khớp toàn thân do loãng xương

Loãng xương là tình trạng mật độ tế bào xương bị suy giảm nghiêm trọng khi tế bào mới sinh ra không đủ để thay thế cho các tế bào già cỗi bị đào thải. Loãng xương khiến xương yếu, giòn, dễ gãy cùng hàng loạt các triệu chứng khó chịu như đau nhức xương khớp tại các đầu xương, đau sâu ở trong xương, khi đứng/ngồi lâu thì dễ đau mỏi dọc theo chiều dài xương, có cảm giác châm chích toàn thân, đau xương về đêm, giảm chiều cao cơ thể, cơ cứng cơ dọc cột sống….

Ngoài các bệnh lý kể trên, tình trạng đau nhức xương khớp có thể là triệu chứng của một số bệnh lý khác như: bệnh lupus ban đỏ, bệnh lyme, viêm khớp nhiễm trùng, bệnh lậu...

Các triệu chứng kèm theo đau nhức xương khớp

Tùy vào từng bệnh lý mà cơn đau lưng hoặc đau nhức xương khớp có thể kèm theo nhiều triệu chứng đặc trưng khác. Tuy nhiên, một số dấu hiệu rất chung có thể gặp trong mọi bệnh lý có thể liệt kê đó là:

Cơn đau nhức xương khớp nhẹ, tần suất đau thưa thớt ở giai đoạn khởi phát.
Tình trạng nặng hơn có thể gây ra cơn đau cấp tính với nhiều triệu chứng kèm theo như: Cơn đau nghiêm trọng hơn vào chiều tối, ban đêm hoặc rạng sáng, lúc mới ngủ dậy; đau nhức kèm theo tê bì tay chân, nhức mỏi toàn thân, xương khớp rất mỏi mỗi khi đứng lâu/ngồi lâu;
Cơn đau nhức xương khớp đột ngột xuất hiện thường là đau dữ dội vài giờ rồi tự hết, đôi lúc lại đau âm ỉ trong nhiều ngày;
Cảm giác đau nhói mỗi khi làm việc quá sức, khuân vác nặng; vùng đau sưng đỏ, buốt nóng hoặc tê không còn cảm giác;
Đau cảm nhận rõ khi ấn vào điểm đau và thuyên giảm nếu được nghỉ ngơi đủ.
Trong thực tế, cơn đau nhức xương khớp thường xảy ra nhiều nhất ở người từ 40 tuổi trở lên. Ngoài ra, phụ nữ sau sinh, người trẻ trong độ tuổi lao động hay hoạt động mạnh cũng có thể bị đau.

Nguyên nhân đau nhức xương khớp

Nếu chiếu theo góc độ y học Đông - Tây thì mỗi bên lại có một cách giải thích riêng cho tình trạng đau nhức.

Điển hình:

Theo y học cổ truyền thì đau nhức xương khớp nói riêng, các bệnh lý liên quan đến xương khớp nói chung đều bắt nguồn từ việc tà khí xâm nhập vào cơ thể, tấn công đến kinh lạc chiếu tới các khớp, cơ. Điều này làm khí huyết không được lưu thông, suy giảm chức năng đề kháng của cơ thể và gây đau nhức, thoái hóa, viêm sưng.

Y học hiện đại thì đưa ra nhiều nguyên nhanh cả chủ quan và khách quan gây đau nhức xương khớp nhưng tựu chung lại vẫn là tình trạng mật độ xương, dịch khớp suy giảm hoặc do viêm sưng trong xương. Một số nguyên nhân gây ra tình trạng này có thể được kể đến là:

Tuổi tác cao là nguyên nhân khiến cho khả năng tổng hợp tế bào mới trong cấu trúc xương, đĩa đệm, sụn và bao màng hoạt dịch suy giảm.
Chấn thương do nhiều nguyên nhân gây viêm tại xương, sụn khớp.
Rối loạn chuyển hóa sinh ra do cơ thể thiếu hụt canxi, bệnh đái tháo đường, thừa cân, bệnh gút…
Mắc các bệnh lý về xương khớp như thoái hóa khớp, viêm khớp, thoát vị đĩa đệm, loãng xương…
Thời tiết thay đổi đột ngột ảnh hưởng đến tuần hoàn máu đến xương khớp.
Sự ảnh hưởng của bia rượu, chất kích thích tới quá trình trao đổi chất trong cơ thể.

Cách chữa đau nhức xương khớp tại nhà

Nếu tình trạng đau nhức không quá nghiêm trọng với những cơn đau có thể chịu đựng được thì người bệnh có thể áp dụng một số cách chữa tại nhà như:

Làm nóng khớp bằng cách vận động: Đặc biệt trong những hôm trời trở lạnh mà cần phải ra ngoài thì cần vận động, đi lại nhẹ nhàng để các khớp được trơn tru hơn. Một số bài tập yoga đơn giản giúp giảm cơn đau nhức xương khớp như tư thế gập người, tư thế rắn hổ mang, tư thế con mèo, đạp chân trên không trung cũng có thể giúp làm nóng khớp. Ngoài ra, nếu ngồi lâu đứng lâu một chỗ không vận động thì cũng nên thực hiện các động tác đơn giản để giúp giãn cơ, làm trơn khớp.

Làm ấm: Dùng túi chườm nóng để thúc đẩy tuần hoàn máu tại các vùng khớp co cứng là liệu pháp giảm đau hiệu quả mà đơn giản. Ngoài ra, với người hay bị đau nhức xương khớp thì vào mùa lạnh nên giữ ấm cơ thể đặc biệt vùng chân, tay, cổ, ngực và bụng.

Tắm nước ấm nóng: Đây là một phương pháp trị liệu giúp giãn cơ, tăng khả năng lưu thông máu trong toàn bộ cơ thể, thúc đẩy quá trình cân bằng nội mô trong xương khớp để giảm đau.

Thả lỏng, nghỉ ngơi nhiều hơn: Đơn giản là khi bạn bị đau nhức xương khớp đừng lo lắng thái quá vì stress cũng khiến bạn tập trung vào cơn đau và cảm thấy đau nhức hơn. Hãy cố gắng thả lỏng cơ thể, nằm trên nệm êm ái, nghe nhạc nhẹ, nhắm mắt để cơ thể được thoải mái tuyệt đối, cơ khớp được giãn ra sẽ giúp tạm thời quên đi cơn đau khó chịu.