Vai trò của nội tiết tố nam

VAI TRÒ CỦA NỘI TIẾT TỐ NAM

I. TẠI SAO NÃO LẠI ĐÓNG VAI TRÒ QUAN TRỌNG TRONG VẤN ĐỀ SỨC KHỎE VÀ SINH SẢN Ở NAM GIỚI?

- Tuyến yên (Pituitary) và vùng dưới đồi (Hypothalamus) có liên quan mật thiết với nhau qua các đường mạch máu và thần kinh tạo nên trục: dưới đồi-tuyến yên-tuyến đích điều hòa các chức năng nội tiết của cơ thể.

- Vùng dưới đồi bài tiết ra hormone GnRH (gonadotropin-releasing hormone) sẽ theo con đường mạch máu và thần kinh đến dự trữ hay tác động (kích thích hoặc ức chế) lên chức năng tuyến yên.

Tuyến yên và vùng dưới đồi ở não bộ.

- Sau đó, các hormone ở tuyến yên sẽ theo đường máu và tác dụng ở tinh hoàn của nam giới.

II. TESTOSTERONE LÀ GÌ?

- Testosterone được xem là hormone nam giới, được sản sinh tại tinh hoàn, nhưng cũng có một lượng rất ít được sản xuất tại buồng trứng của phụ nữ.
- Nồng độ testosterone của nam giới cao hơn rất nhiều và là nguyên nhân của những đặc tính ở nam giới như: giọng trầm hơn, cơ bắp phát triển hơn, có râu, nhiều lông ở ngực, tay chân ...
- Nồng độ testosterone ở nam giới nằm trong khoảng 300-1050 ng/dL (nanogram trên deciliter) với mức trung bình là khoảng 675 ng/dL. Ở phụ nữ nồng độ testosteron nằm trong khoảng 8-60 ng/dL (Theo Hiệp hội Tiết niệu Hoa Kỳ - AUA)
- Nồng độ testosterone tăng cao nhất ở độ tuổi 18-19 (xuất hiện thay đổi ở nam giới như vỡ giọng, vai rộng, khuôn mặt góc cạnh hơn, tâm trạng hăng hái, sung mãn hơn) và giảm dần theo thời gian, mức độ suy giảm cũng bị nhiều yếu tố ảnh hưởng như tình trạng protein, chức năng tuyến giáp, tuyến yên, tình trạng sử dụng thuốc tăng cơ khi tập gym, ... dẫn đến nhiều thay đổi trong cơ thể nam giới, rối loạn hormone, đặc biệt là suy giảm ham muốn tình dục.

1. Ở NỮ GIỚI:

Dù testosterone là hormone chính của nam giới nhưng vẫn được sản xuất một lượng rất nhỏ ở nữ. Tuy nhiên nếu phát hiện nồng độ hormone này tăng cao nghi ngờ có sự xuất hiện các bệnh như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), tăng sản thượng thận bẩm sinh (CAH), khối u ở tuyến thượng thận ...
Lượng Testosterone dư thừa trong cơ thể phụ nữ (có thể do lạm dụng thuốc quá liều) có thể gây ra các tác dụng như:

Hói đầu, rụng tóc.
Mụn trứng cá.
Kinh nguyệt không đều hoặc vô kinh.
Lông phát triển nhiều hơn ở một số bộ phận trên cơ thể.
Testosterone thấp ở phụ nữ cũng có thể gây ra các vấn đề về khả năng sinh sản, kèm với hệ xương yếu và giảm ham muốn.
Rối loạn hormone testosterone trong thời gian dài ở phụ nữ có thể gây ra vô sinh nếu không được điều trị kịp thời.

2. Ở NAM GIỚI:
Testosterone đóng vai trò quan trọng đối với hầu hết hệ thống chức năng của nam giới.

2.1. Hệ thống sinh sản:

- Cơ quan sinh dục nam ở thai nhi được hình thành vào khoảng tuần thứ bảy do sự tác động của testosterone. Sau đó, tinh hoàn và dương vật phát triển mạnh mẽ khi testosterone tăng nhanh ở tuổi dậy thì.
- Tinh hoàn sản xuất ra một lượng testosterone ổn định và cung cấp tinh trùng mới mỗi ngày. Nam giới có lượng testosterone thấp có thể dẫn tới rối loạn cương dương.

2.2. Hệ thống nội tiết:

- Hệ thống nội tiết của cơ thể bao gồm các tuyến sản xuất hormone. Testosterone bắt đầu hoạt động ngay cả trẻ còn trong bụng mẹ giúp hình thành bộ phận sinh dục nam.
- Khi trẻ bước vào tuổi dậy thì, testosterone đóng vai trò phát triển các thuộc tính nam như giọng nói trầm, phát triển lông tóc trên cơ thể, bắt đầu có mụn, phát triển cơ bắp.

2.3. Khả năng tình dục:

- Testosterone ở nam giới tăng cao vào tuổi dậy thì dẫn đến sự phát triển và hoàn thiện của dương vật, tinh hoàn và lông mu cũng như làm tăng ham muốn tình dục.
- Ngược lại sự suy giảm Testosterone khiến nam giới suy giảm ham muốn.

2.4. Hệ thần kinh trung ương:

- Hệ thống kiểm soát testosterone trong cơ thể gửi tín hiệu thông qua chất hóa học đặc hiệu trong máu và các hormone. Vùng dưới đồi trong não cho tuyến yên biết cơ thể cần bao nhiêu testosterone và tuyến yên sẽ điều tiết lượng hormone thích hợp và chuyển đến tinh hoàn.
- Testosterone là một trong những yếu tố quan trọng ảnh hưởng tới tính cách và hành vi của nam giới.

2.5. Thể chất, ngoại hình:

- Khi nam giới đến tuổi trưởng thành, testosterone ảnh hưởng và thúc đẩy sự phát triển đầy đủ của lông và tóc trên cơ thể, kích thích sự phát triển và sức mạnh của cơ bắp toàn diện.
- Ngoài ra, testosterone còn làm tăng mật độ xương, ảnh hưởng tới sự sản xuất hồng cầu từ tủy xương. Những người có nồng độ testosterone thấp dễ chấn thương và gãy xương hơn.

2.6. Hệ thống tuần hoàn:

- Testosterone theo máu đi khắp cơ thể. Chính vì vậy, cách xác định nồng độ testosterone chính xác nhất là xét nghiệm máu.
- Nhiều nghiên cứu chỉ ra testosterone có tác dụng tích cực đến tim mạch, xong cũng có nghiên cứu cho thấy testosterone có tác động không tốt đến lượng cholesterol. Vì vậy, sự tác động của testosterone đối với tim vẫn chưa thật sự có kết quả nghiên cứu hoàn chỉnh.

IV. RỐI LOẠN TESTOSTERONE Ở NAM GIỚI:

1. NỒNG ĐỘ TĂNG CAO:

- Việc nồng độ hormone testosterone tăng cao ở nam giới thường được xem là không nghiêm trọng. Tuy nhiên việc này cũng ảnh hưởng nhiều đến tâm lý của người nam như khiến họ dễ bị kích động, rất hay phấn khích, cảm thấy dư thừa năng lượng nên tìm cách giải phóng bằng các hoạt động mạo hiểm thậm chí xu hướng phạm tội cũng có chiều hướng tăng.
- Nam giới thường có xu hướng uống nhiều rượu, bia và hút thuốc khi nồng độ hormone cao. Vì vậy cần phải biết tự điều tiết cảm xúc, tham gia các môn thể thao lành mạnh, tránh tự làm tổn thương bản thân.

Vì sao phụ nữ sống thọ hơn nam giới?

- Nhưng nếu lượng hormone testosterone cao bất thường cần phải được kiểm tra các bệnh lý như: khối u tuyến thượng thận, khối u tinh hoàn...

2. NỒNG ĐỘ SUY GIẢM:

- Không giống như nội tiết tố nữ suy giảm nhanh chóng khi bước qua tuổi mãn kinh, việc suy giảm nội tiết tố nam dần dần theo độ tuổi là việc bình thường, nhưng nếu xảy ra rối loạn nội tiết dẫn đến việc suy giảm nồng độ testosterone nhanh chóng cần phải tìm ra nguyên nhân và có hướng điều trị thích hợp.
- Suy giảm nồng độ testosterone dẫn đến:

Giảm khối cơ bắp (teo cơ).
Béo phì.
Rụng tóc.
Tinh hoàn teo nhỏ và mềm hơn.
Loãng xương.
Giảm ham muốn tình dục.
Tâm lý chán nản, thiếu tập trung trong công việc, dễ căng thẳng.
Cảm thấy tự ti về bản thân, hay cáu gắt.
Thiếu máu, hay ngưng thở lúc ngủ.
Nồng độ testosterone quá thấp dẫn dến tinh hoàn sản xuất không đủ tinh trùng hoặc tinh trùng kém chất lượng dẫn đến vô sinh.
nong-do-hormone-nam-suy-giam
Thông tin mang tính chất tham khảo, mọi quyết định điều trị, sử dụng thuốc phải theo hướng dẫn của bác sĩ chuyên khoa.

Nguồn:
- Hiệp hội tiết niệu Hoa Kỳ (AUA): Testosterone Deficiency Guideline
- Healthline.com: Testosterone Levels by Age
- Medicinenet.com: High and Low Testosterone Levels in Men